شمیم یاس

از امام صادق علیه السلام سؤال کردند خدا چه حکمتی به لقمان داد که از او در قرآن یاد شده است؟ حضرت فرمود:به خدا سوگند حکمتی که به لقمان داده شده بود نه مال بود و نه مقام و طایفه و نه هیکل و زیبایی، بلکه او مردی بود در کار خدا نیرومند، در راه او پرهیزکار، ساکت، با وقار، دقیق، آینده نگر، تیزبین و پند آموز. او روزها نمی خوابید و همیشه بر اعمال خود کنترل و نظارت دقیق داشت. از ترس گناه هیچگاه نمی خندید، غضب و شوخی نمی نمود، خداوند به او اولاد زیادی بخشید و در حالی که همه آنها قبل از وی جان سپردند با صبر و شکیبایی مصائب را تحمل کرد و به رضای خدا راضی بود و برای هیچ یک اشک بر دیدگان جاری نکرد. هر گاه به دو نفر که اختلاف و یا نزاع داشتند برخورد می کرد میان آنان صلح و صفا برقرار می ساخت و آتش کینه و عداوت را در آنها خاموش می ساخت.

«یکصد و بیست هزار نفر»! نه مقدمه می‌خواهد و نه تشریح. پاسخ به همین سوال کافی است: این یکصد و بیست هزار نفر کجا بودند وقتی که شورای امنیت یثرب داشت قطعنامه صادر می‌کرد علیه علی(ع)؟ فاطمه(س) باید پیک بفرستد سراغ مهاجر و انصار تا یادشان بیاید وقایع سال گذشته را؟ و بعد دست‌های بسته‌ای را به دست‌های «باز»ی بزنند و شایعه کنند که علی(ع) با فلانی بیعت کرده است! علی(ع) بیعت هم بکند شعور خیلی از مهاجر و انصار را به تمسخر گرفته است! فاطمه(س) سکوت هم بکند درهای بسته خانه‌ها به مسجدالنبی(ص) خود گواهی می‌دهند که عجیب خودشان را به نفهمی زده‌اند اهل سقیفه و سقیفه، «فراموشخانه غدیر» است.
همان‌ها که دیروز نزد پیامبر سعایت کرده بودند که علی(ع) خشن(!) است و پیامبر هم تأکید کرده بود که:«انه خشن فی ذات‌الله!» حالا ایراد بنی‌اسرائیلی‌شان این بود:«کثره دعابته و صغر سنه!» این است جرم علی(ع):«جوان بودن و شوخ بودن!» و بعد که یادآوری کنی بیعت غدیر را، بنشینند به بحث فلسفی که منظور پیامبر از «ولی» این بود یا آن! خسته نباشید فیلسوفان و متکلمان!
پیامبر(ص) پیش از غدیر بارها، آشکار و پنهان به علی(ع) اشاره کرده بود و حالا در یک اجتماع یکصد و بیست‌هزار نفریِ بی‌همتا، مأمور شده بود که موضوع را آشکارتر بیان کند. خفقان را ببینید که خدا باید به پیامبرش اطمینان بدهد که من جان تو را حفظ می‌کنم، حرفت را بزن! رسالتت را ناقص مگذار! «والله یعصمک من‌الناس!» این یک اقدام جسورانه است. آقا! خانم! «هذا علی!» دست علی(ع) را می‌گیرد:«هذا علی» این علی(ع) را می‌گویم و نه علی دیگری! این علی(ع) و نه فلانی و فلانی و فلانی! این یعنی نفی کاندیداهای خودساخته ریاست! یک کلکسیون تمام عیار از اتمام حجت! مردم دسته‌دسته با علی(ع) بیعت می‌کنند و تبریک می‌گویند! یکی از منکران هم در برابر دیدگان حیرت‌زده دیگران، عذاب می‌شود! «سئل سائل بعذاب واقع!» خدا شوخی ندارد با تو مردِ سائل!
و خدا با علی(ع) هم خویشاوندی ندارد. حکومت باید در دست عالمِ عادل باشد و چه کسی از علی(ع) عالم‌تر و عادل‌تر؟ طول می‌کشد تا مردم این را بفهمند. کار روزگار را ببین! ۲۵ سال می‌گذرد. درست در سالروز غدیر، تقریبا در همان ساعاتی که ۲۵ سال پیش، مردم در میانه صحرا مشغول بیعت با علی(ع) بودند، مردم معترض به سیاست‌های عثمان، به خانه علی(ع) هجوم می‌برند که دستت را بده تا بیعت کنیم!
دوباره بیعت؟! حاجی! تو احتمالا ۲۵ سال پیش در راه بازگشت از حج درست در همین روز و ساعت با من بیعت نکردی؟! هجدهم ذی‌الحجه سال ۱۰ هجری را یادت هست؟ «ذرونی والتمسوا غیری: رهایم کنید و به سراغ دیگری بروید!» حاجی! تو تاب عدالت علی(ع) را نداری! علی(ع) پیش‌گویی نمی‌کند، بلکه این قوم را و این جامعه را می‌شناسد:«حوادث رنگارنگ و فتنه‌ها در پیش است و دل‌ها بر این بیعت، ثابت و عقل‌ها بر این پیمان، استوار نمی‌ماند!» و راست گفته بود علی(ع). صدیق اکبر تویی که خدا از تو راضی است! و بگذار بگذرم از آن‌چه که بر تو گذشت…
کوتاه سخن؛ غدیر یک واقعه تاریخی نیست؛ یک گونه جهان‌بینی است. غدیر یعنی ترجیح جهان‌بینی علی(ع) بر جهان‌نبینی و خودبینی و خودپرستی! غدیر جلوه جهان‌بینی علی(ع) است و جهان علی(ع) جهانی متفاوت است. ۲۵ سال که سهل است، بشر اگر ۲۵۰۰ سال هم سرگردان بماند، بالاخره روزی هجدهم ذی‌الحجه‌ای می‌رسد که هجوم می‌برد به خانه علی(ع) تا دست علی(ع) را بگیرد و علی(ع) بزرگوارتر از آن است که دست رد به سینه بشریت بزند!

سال شیوع: دسامبر سال ۲۰۱۹

محل فراگیری: سراسر جهان

تعداد قربانیان: تا امروز حدود ۵۵۰ هزار نفر

خاستگاه این بیماری از منطقه ووهان استان هوبی چین بود. این‌طور گمانه‌زنی شده است که حیوانات فروخته شده مثل نوعی مورچه‌خوار و خفاش برای مصرف غذایی منشأ این ویروس باشند تا آزمایشگاهی در این شهر. نخستین کسانی که مبتلا شدند کارگرانی در بازار غذا‌های دریایی هوانان بودند که تماس بیشتری با حیوانات داشتند و به دلیل بی‌توجهی، به سرعت و در کمتر از دو ماه در بیش از ۲۰۰ کشور جهان منتشر شد.

این بازار پیش از این هم در شیوع سارس در سال ۲۰۰۳ مقصر شناخته شد. نخستین بار دانشمندان چینی این بیماری را با ویروس‌های سارس (سندروم حاد تنفسی) و مرس (سندروم تنفسی خاورمیانه) مربوط دانسته‌اند البته با کشندگی کمتر و سرعت انتشار بالاتر. پزشکان این بیماری را کووید ۱۹ نام‌گذاری و منشأ آن را ویروسی با نام SARS-COV۲ معرفی کردند.

علایم معمول آن تب، سرفه، تنگی‌نفس، درد عضلانی، خلط، گلودرد، ناچشایی، اختلال بویایی و… هستند. تا این لحظه دنیا هنوز با پیامد‌های ناشی از این ویروس دست و پنجه نرم می‌کند و زمان فروکش آن نامشخص است.

اپیدمی‌های قبلی هیچ‌گاه به اندازه کرونا تهدید کننده نبوده‌اند

دکتر «حمید سوری»، اپیدمیولوژیست و عضو ستادملی کرونا از بارزترین تفاوت‌های پاندمی کووید ۱۹ با کشنده‌ترین پاندمی‌های تاریخ می‌گوید: تعداد قربانیان کرونا در دنیا از مرز ۵۵۰ هزار نفر هم گذشته و ظاهرا هیچ خط پایانی برای نابودی این ویروس وجود ندارد. به سراغ دکتر «حمید سوری»، دارای دکترای تخصصی اپیدمیولوژی رفتیم تا درباره اصلی‌ترین تفاوت‌های کرونا با دیگر اپیدمی‌های مرگبار تاریخ برای‌مان بگوید.

۸ تفاوت اصلی کرونا با دیگر اپیدمی‌های مرگبار

«میزان کشندگی اپیدمی کرونا نسبت به مرگبارترین اپیدمی‌های تاریخ مثل طاعون و انواع آنفلوآنزا کمتر است، اما در مقابل، سرعت انتشارش زیاد است»، او با این مقدمه، درباره تفاوت‌های کرونا و دیگر اپیدمی‌های تاریخ به صورت فهرست وار می‌افزاید: آن چه کرونا را با دیگر اپیدمی‌ها متمایز می‌کند، این است که کرونا یک ویروس است، اما طاعون و… باکتری بودند. مقابله با ویروس نسبت به باکتری بسیار دشوارتر است.

تفاوت اساسی دیگر این است که ساختار ویروس کرونا، به شدت تغییرپذیر است یعنی می‌تواند طی زمان، تغییر بیولوژیک پیدا کند، اما مثلا عامل طاعون، چنین ویژگی نداشت.

در مقایسه کرونا با اپیدمی‌های دیگر مثل آنفلوآنزا که تجربه کرده ایم، آنفلوآنزا‌های اسپانیایی، روسی و امثال آن بیشتر رویکرد فصلی داشتند و در بعضی فصول، تقریبا ناپدید می‌شدند، اما دامنه مقاومت کرونا در برابر دما بسیار زیاد است.

کرونا خیلی سریع از جایی به جای دیگر منتقل می‌شود و از لحاظ علمی، مولد پایه بالاتری نسبت به اپیدمی‌های قبلی دارد. وقتی یک اپیدمی میزان مولد پایه بالاتری داشته باشد در زمان کمتری، تعداد افراد بیشتری را مبتلا خواهد کرد. الان هم می‌بینید که در کمتر از دو ماه، تمام کره زمین را درگیر و مبتلا کرده است.